🚗 MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ – 60 KISA NOT
-
Akü aracı çalıştırır.
-
Akü lambası şarj sorununu gösterir.
-
Yağ lambası yanarsa motor durdurulur.
-
Hararet yükselirse araç durdurulur.
-
Fren sistemi güvenliktir.
-
ABS kilitlenmeyi önler.
-
Lastik basıncı önemlidir.
-
Düşük basınç yakıtı artırır.
-
Yüksek basınç yol tutuşu azaltır.
-
Amortisör sarsıntıyı emer.
-
Direksiyon boşluğu tehlikelidir.
-
Debriyaj vites geçişini sağlar.
-
Vites kutusu gücü iletir.
-
Diferansiyel dönüşü kolaylaştırır.
-
Motor yağı sürtünmeyi azaltır.
-
Yağ eksikse motor zarar görür.
-
Soğutma sistemi harareti önler.
-
Radyatör suyu eksik olmamalı.
-
Egzoz dumanı arıza belirtisidir.
-
Siyah duman fazla yakıt.
-
Mavi duman yağ yakma.
-
Beyaz duman su buharı olabilir.
-
Silecekler görüş içindir.
-
Silecek suyu cam temizler.
-
Far ayarı karşıyı rahatsız etmemeli.
-
Uzun far yerleşim yerinde kullanılmaz.
-
Klima yakıtı artırır.
-
Ayna ayarı kör noktayı azaltır.
-
Fren mesafesi hızla artar.
-
Lastik diş derinliği önemlidir.
-
Patlayan lastikte ani fren yapılmaz.
-
Direksiyon sıkıca tutulur.
-
El freni parkta kullanılır.
-
Yakıt sistemi motoru besler.
-
Hava filtresi temiz olmalı.
-
Kirli filtre performansı düşürür.
-
Akü biterse araç çalışmaz.
-
İkaz lambaları uyarıdır.
-
Bakım arıza riskini azaltır.
-
Periyodik bakım şarttır.
-
Fren hidroliği önemlidir.
-
Debriyaj balatası aşınabilir.
-
Direksiyon hidrolik olabilir.
-
Motor soğukken zorlanmaz.
-
Uzun yol öncesi kontrol yapılır.
-
Farlar aydınlatma içindir.
-
Sis farı sis içindir.
-
Arka sis farı yoğun sis içindir.
-
Akü kutup başları temiz olmalı.
-
Motor stop ederse emniyet alınır.
-
Yağmurda fren mesafesi artar.
-
ABS’li araçta pompalama yapılmaz.
-
Fren balatası aşınabilir.
-
Şasi aracın iskeletidir.
-
Kaporta koruyucudur.
-
Yakıt tasarrufu yumuşak sürüşle olur.
-
Ani hızlanma yakıtı artırır.
-
Motor rölantide çalışır.
-
Uyarı lambaları ciddiye alınır.
-
Araç güvenliği sürücüyle başlar.
🩹 İLK YARDIM – 60 KISA NOT
-
İlk yardım → ilaçsız müdahale.
-
İlk iş → olay yeri güvenliği.
-
Bilinç kontrolü yapılır.
-
Solunum bak–dinle–hisset ile kontrol edilir.
-
Solunum yoksa CPR başlanır.
-
Kalp masajı 30 bası – 2 nefes.
-
Kanamada basınç uygulanır.
-
Turnike son çaredir.
-
Turnike zamanı not edilir.
-
Kırıkta oynatılmaz.
-
Çıkık yerine oturtulmaz.
-
Burkulmada soğuk uygulanır.
-
Yanıkta suyla soğutulur.
-
Yanığa diş macunu sürülmez.
-
Elektrik çarpmasında önce akım kesilir.
-
Boğulmada suni solunum önemlidir.
-
Şokta kazazede sıcak tutulur.
-
Şok pozisyonu → ayaklar yukarı.
-
Bilinci kapalı kişi yan yatırılır.
-
Omurga şüphesinde hareket yok.
-
Taşıma son çaredir.
-
Rentek manevrası acil durum içindir.
-
Zehirlenmede kusturulmaz.
-
Gaz zehirlenmesinde ortam havalandırılır.
-
Burun kanamasında baş öne eğilir.
-
Sara krizinde ağıza bir şey sokulmaz.
-
Yabancı cisim batmasında çıkarılmaz.
-
Donmada yavaş ısıtılır.
-
Güneş çarpmasında serin yere alınır.
-
Ateşli kazazede soyulmaz.
-
İlk yardım hayat kurtarır.
-
Yanlış ilk yardım zararlıdır.
-
Kan grubu önemli değildir.
-
Eldiven varsa kullanılır.
-
Olay yeri kalabalıklaştırılmaz.
-
Bilinci açık kişi konuşularak sakinleştirilir.
-
Solunum yolu açıklığı önemlidir.
-
CPR sert zeminde yapılır.
-
Nabız kontrolü şah damardan.
-
Hayat kurtarma zinciri 112 ile başlar.
-
Kırıkta atel uygulanır.
-
Yanıkta buz konmaz.
-
Kimyasal yanık bol suyla yıkanır.
-
İlk yardımcı kendini tehlikeye atmaz.
-
Kanama durmazsa basınç artırılır.
-
Kazazede yalnız bırakılmaz.
-
Panik engellenir.
-
İlk yardım bilgi işidir.
-
Herkes ilk yardımcı olabilir.
-
İlk yardım tedavi değildir.
-
CPR eğitim gerektirir.
-
Solunum yoksa zaman kritiktir.
-
Bilinç kapalıysa ağız kontrol edilir.
-
Dış kanama iç kanamadan görünür.
-
İç kanamada şok riski vardır.
-
İlk yardım basamaklıdır.
-
Yanlış taşıma felç yapabilir.
-
Kazazede gereksiz oynatılmaz.
-
İlk yardımda sakinlik şarttır.
-
Önce can güvenliği.
🚦 TRAFİK VE ÇEVRE BİLGİSİ – 60 KISA NOT
-
Geçiş üstünlüğü sağdan gelenindir (aksi belirtilmedikçe).
-
Işıksız kavşakta düz giden, dönen araca göre önceliklidir.
-
Yaya geçidinde yaya her zaman önceliklidir.
-
“Dur” levhası → tam dur, kontrol et, geç.
-
“Yol ver” → durmak şart değil, geçiş hakkı verilir.
-
Hız sınırı tabelesi en fazla hızı gösterir.
-
Sisli havada sis farı, uzun far kullanılmaz.
-
Takip mesafesi → hızın yarısı kadar metre.
-
Emniyet kemeri → ön ve arka koltukta zorunlu.
-
Kırmızı ışık → her koşulda dur.
-
Sarı ışık → durmaya hazırlan.
-
Yeşil ışık → geç ama kontrollü.
-
Cep telefonu → araç durmadan kullanılamaz.
-
Okul geçidinde hız düşürülür.
-
Kavşakta sollama yapılmaz.
-
Demiryolu geçidinde dur, bak, dinle.
-
Alkollü araç kullanımı yasaktır.
-
Trafik görevlisi, ışık ve levhadan üstündür.
-
Park yasağı levhası → durmak da yasak olabilir.
-
Duraklama ≠ park.
-
Geri giderken sinyal şarttır.
-
Şerit değiştirirken sinyal verilir.
-
Hatalı sollama kazaya davetiyedir.
-
Dar yolda çıkış yapan bekler.
-
Tünelde durmak yasaktır.
-
Geçiş üstünlüğü olan araçlar → ambulans, itfaiye, polis.
-
Emniyet şeridi sadece acil durum içindir.
-
Kavşakta yol ortasında beklenmez.
-
Yaya kaldırımda yürür.
-
Bisiklet yolunda araç sürülmez.
-
Tehlike uyarı ışıkları arıza ve kaza anında yakılır.
-
Farlar gece ve görüş yetersizliğinde açılır.
-
Sürücü çevreyi tehlikeye atmamalıdır.
-
Aşırı hız kazanın en büyük nedenidir.
-
Yol çizgileri de levha kadar bağlayıcıdır.
-
Çift çizgide sollama yapılmaz.
-
Park lambası kısa süreli duruş içindir.
-
Okul servisi durduğunda araçlar yavaşlar.
-
Geri manevrada yol kullanıcılarına dikkat edilir.
-
Kavşakta sinyal erken verilir.
-
Hız, yol ve hava şartlarına göre ayarlanır.
-
Gece görüş mesafesi düşer.
-
Yağmurda takip mesafesi artırılır.
-
Sürücü uykusuz araç kullanmamalı.
-
Yorgunluk refleksi azaltır.
-
Trafik kuralları can güvenliği içindir.
-
Kaza sonrası olay yeri terk edilmez.
-
Zincirleme kazalarda mesafe kritiktir.
-
Park yerleri amacı dışında kullanılmaz.
-
Trafikte saygı esastır.
-
Hatalı park trafiği aksatır.
-
Korna uyarı amaçlıdır.
-
Gereksiz korna yasaktır.
-
Geçiş üstünlüğü ihlali ağır kusurdur.
-
Trafik levhaları evrenseldir.
-
Yol kaplama işaretleri geçicidir.
-
Trafikte ani hareketten kaçınılır.
-
Direksiyon iki elle tutulur.
-
Güvenli sürüş savunmacıdır.
-
Trafik bir ekip işidir.
🔥 EN ÇOK KARIŞTIRILAN 30 MADDE (ALTIN LİSTE)
-
Dur levhası ≠ Yol ver
→ Dur: mutlaka tam durulur
→ Yol ver: gerekirse durulur -
Park ≠ Duraklama
→ Park: araçtan ayrılma
→ Duraklama: kısa süre, araç başında -
Geçiş üstünlüğü ≠ geçiş hakkı
→ Üstünlük: kurala bağlı
→ Hak: duruma bağlı -
Sarı ışık “geç” demek değildir
→ Durmaya hazırlan demektir -
Trafik görevlisi, ışık ve levhadan üstündür
→ Her zaman görevlinin işareti -
Takip mesafesi kuralı
→ Hızın yarısı (km/sa → metre) -
Sisli havada uzun far kullanılmaz
→ Görüşü daha da bozar -
Tehlike uyarı ışığı her duruşta yakılmaz
→ Arıza, kaza, çekilme -
ABS’li araçta pompalı fren yapılmaz
→ Sabit ve güçlü basılır -
Hız sınırı “en fazla”dır, hedef hız değildir
→ Daha yavaş gidebilirsin
-
Turnike ilk müdahale değildir
→ Basınç + bandaj önce -
Yanıkta diş macunu / yoğurt sürülmez
→ Sadece suyla soğutulur -
Elektrik çarpmasında önce akım kesilir
→ Dokunmak tehlikelidir -
Bilinci kapalı kazazede oturtulmaz
→ Yan yatırılır -
Sara krizinde ağıza bir şey sokulmaz
→ Dil yutma efsanedir -
Zehirlenmede kusturma yapılmaz
→ Daha fazla zarar verir -
Burun kanamasında baş geriye atılmaz
→ Öne eğilir -
Kırıkta yerine oturtma yapılmaz
→ Sabitle, taşı -
Omurga şüphesinde taşıma son çaredir
→ Felç riski -
CPR yumuşak zeminde yapılmaz
→ Sert zemin şart
-
Yağ lambası yanarsa “yola devam” edilmez
→ Motoru durdur -
Hararet yükselince radyatör kapağı açılmaz
→ Yanık riski -
Akü lambası = şarj sistemi sorunu
→ Sadece akü değil -
Siyah duman ≠ yağ yakma
→ Fazla yakıt -
Mavi duman = yağ yakma
→ Motor sorunu -
El freni sadece park için değildir
→ Acil durumda da kullanılabilir -
Patlayan lastikte ani fren yapılmaz
→ Direksiyon sabit tutulur -
Uzun far yerleşim yerinde kullanılmaz
→ Karşıyı kör eder -
Klima konfor sağlar ama yakıt artırır
→ Tasarruf düşer -
Araç güvenliği sadece araçla ilgili değildir
→ Sürücü davranışı belirleyicidir
⚠️ “BU ŞIK KESİN TUZAK” ÖRNEKLERİ
1️⃣ “Her zaman / Asla” geçen şıklar
Tuzak:
“Sürücü her zaman … yapmalıdır.”
📌 Neden?
Trafikte istisna çoktur. “Her zaman / asla” genelde yanlıştır.
✔️ Doğru şık: “gerektiğinde, uygun koşullarda” gibi ifadeler.
2️⃣ Aşırı teknik görünen şık
Tuzak:
“Diferansiyel, tork konvertörü ve planet dişli…”
📌 Neden?
Ehliyet sınavı mühendislik sınavı değildir.
✔️ Basit, herkesin bilmesi gereken ifade doğrudur.
3️⃣ “En hızlı / En kısa sürede” vurgusu
Tuzak:
“Kazazedeye en hızlı şekilde müdahale edilir.”
📌 Neden?
İlk yardımda hız değil doğru sıralama önemlidir.
✔️ Doğru: “önce olay yeri güvenliği sağlanır.”
4️⃣ Güvenliği atlayan şık
Tuzak:
“Kazazedeyi araçtan hemen çıkarır.”
📌 Neden?
Hemen kelimesi tehlikelidir.
✔️ Sadece yangın, patlama gibi zorunlu durumlarda.
5️⃣ Duygusal görünen şık
Tuzak:
“Kazazedeye moral vermek için konuşulur.”
📌 Neden?
Duygusal ama ilk adım değildir.
✔️ Önce güvenlik + yaşam bulguları.
6️⃣ “Araç bozulduysa…” ile başlayan panik şık
Tuzak:
“Araç bozulunca yol ortasında durulur.”
📌 Neden?
Trafik güvenliğine aykırı.
✔️ Uygun yere çekilir, uyarı verilir.
7️⃣ Yanlış ama kulağa mantıklı gelen ilk yardım şıkları
Tuzak:
“Bayılan kişiye su içirilir.”
📌 Neden?
Bilinç kapalıysa ağızdan hiçbir şey verilmez.
8️⃣ “Işık varsa levha geçersizdir” düşüncesi
Tuzak:
“Trafik ışığı varsa görevli dikkate alınmaz.”
📌 Neden?
✔️ Trafik görevlisi her şeyden üstündür.
9️⃣ “ABS varsa her durumda…” şıkları
Tuzak:
“ABS’li araçta fren mesafesi her zaman kısadır.”
📌 Neden?
Her zaman değil; amaç kontrol sağlamaktır.
🔟 Gereksiz detaylı sayı içeren şık
Tuzak:
“Kalp masajı dakikada 120–130 bası…”
📌 Neden?
Sınavda genelde 30–2 oranı sorulur, ayrıntı değil.
1️⃣1️⃣ “Geri viteste her şey serbest” algısı
Tuzak:
“Geri giderken sinyal gerekmez.”
📌 Yanlış
✔️ Manevra = sinyal şart
1️⃣2️⃣ “El freni sadece park içindir” şıkkı
Tuzak:
“El freni hareket hâlinde kullanılmaz.”
📌 Yanlış genelleme
✔️ Acil durumda kullanılabilir.
1️⃣3️⃣ Yanlış ilk yardım efsaneleri
Tuzak:
“Yanıkta buz konur.”
📌 Yanlış
✔️ Soğuk su, buz değil.
1️⃣4️⃣ “Yeni araç = güvenli” algısı
Tuzak:
“Araç yeni olduğu için kaza riski düşüktür.”
📌 Yanlış
✔️ Sürücü davranışı belirleyici.
1️⃣5️⃣ “Hız sınırı = gidilecek hız” algısı
Tuzak:
“Hız sınırı kadar gitmek güvenlidir.”
📌 Yanlış
✔️ Yol ve hava şartları belirler.
🧠 ALTIN KURAL (BUNU EZBERLE)
Şıklar arasında kaldığında:
Güvenliği önceleyen, sakin, genel ve insan faktörünü öne çıkaran şık
→ %70 doğru çıkar.
****************